Στις 20 Ιουλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εγκαινίασε κάτι που ετοιμαζόταν χρόνια και για το οποίο ειπώθηκαν πολύ περισσότερα απ' όσα φάνηκαν: το κεντρικό μητρώο ψηφιακών διαβατηρίων προϊόντων. Χωρίς τελετή, χωρίς συνέντευξη Τύπου — απλώς μια διεύθυνση που πλέον απαντά.

Η προθεσμία που είχε θέσει η ΕΕ στον εαυτό της διά νόμου για την κατασκευή του μητρώου ήταν η 19η Ιουλίου. Έπεσε Κυριακή. Άνοιξαν τη Δευτέρα.

Μια διευκρίνιση αμέσως, γιατί ακριβώς αυτή η παρανόηση κυκλοφορεί περισσότερο: η 19η Ιουλίου ήταν προθεσμία για την Επιτροπή, όχι για εσάς. Για τις επιχειρήσεις στις 20 Ιουλίου δεν αρχίζει τίποτα.

Αν περιμένατε να μάθετε πότε «αυτό με τα διαβατήρια» θα γινόταν πραγματικότητα — έγινε. Όχι επειδή από χθες οφείλετε κάτι, αλλά επειδή η υποδομή γύρω από την οποία θα περιστρέφονται τα επόμενα πέντε χρόνια οι ευρωπαϊκοί κανόνες για τα προϊόντα υπάρχει πλέον και μπορεί να την αγγίξει κανείς.

Τι είναι αυτό το μητρώο και τι δεν είναι

Η συχνότερη παρανόηση είναι ότι η Επιτροπή έχτισε μια τεράστια βάση δεδομένων, στην οποία κάθε εταιρεία θα ανεβάζει τις πληροφορίες των προϊόντων της. Δεν είναι έτσι — και η διαφορά είναι ουσιώδης.

Το μητρώο είναι ευρετήριο, όχι αποθήκη. Φανταστείτε έναν τηλεφωνικό κατάλογο: δεν περιέχει τις συνομιλίες σας, μόνο ποιος είναι ποιος και πώς θα τον βρείτε. Ακριβώς αυτό κάνει το μητρώο. Μέσα του μπαίνουν ελάχιστα:

• το μοναδικό αναγνωριστικό του προϊόντος·
• πού βρίσκεται το ψηφιακό διαβατήριο του προϊόντος·
• ο δασμολογικός κωδικός, όταν το εμπόρευμα εισέρχεται στην ΕΕ·
• ποιος έκανε την καταχώριση, πότε και με ποιο ψηφιακό αποτύπωμα.

Ο κατάλογος αυτός μπορεί να διευρύνεται για επιμέρους κατηγορίες προϊόντων — ο νόμος λέει «τουλάχιστον αυτά», όχι «μόνο αυτά». Η αρχή όμως δεν αλλάζει: στο μητρώο μπαίνει πληροφορία ευρετηρίασης, όχι ο φάκελος του προϊόντος.

Τα ίδια τα δεδομένα του προϊόντος παραμένουν σε εσάς. Η σύνθεση, το αποτύπωμα άνθρακα, οι οδηγίες επισκευής, η δήλωση συμμόρφωσης — όλα ζουν στα δικά σας συστήματα. Η Επιτροπή γνωρίζει μόνο ότι το διαβατήριο υπάρχει και πού θα το βρει. Αυτό αφαιρεί μεγάλο μέρος των ανησυχιών για το εμπορικό απόρρητο και σημαίνει ότι η σύνδεση με το μητρώο είναι πολύ μικρότερο τεχνικό έργο απ' ό,τι φαντάζονται οι περισσότεροι.

Πέντε μέρες νωρίτερα συνέβη κάτι εξίσου σημαντικό

Στις 15 Ιουλίου — λίγο πριν από το μητρώο — η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε επίσημα τα πρώτα έξι ευρωπαϊκά πρότυπα για τα ψηφιακά διαβατήρια προϊόντων. Ακούγεται βαρετό. Δεν είναι.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, αν ρωτούσατε «με ποιους τεχνικούς κανόνες να φτιάξω το διαβατήριο, ώστε να είμαι σίγουρος ότι είναι σωστό;», η απάντηση ήταν «ε… εξαρτάται». Δεν υπήρχε επίσημη απάντηση. Ο καθένας έχτιζε με τη διαίσθηση, με παραδείγματα άλλων ή με τις υποσχέσεις ενός προμηθευτή λογισμικού.

Τώρα υπάρχει. Τα έξι πρότυπα καλύπτουν τα μοναδικά αναγνωριστικά, τους φορείς δεδομένων (τον κωδικό QR πάνω στο προϊόν), τα πρωτόκολλα ανταλλαγής, την αποθήκευση και τη διατηρησιμότητα των δεδομένων, τις διεπαφές προγραμματισμού και τη διαλειτουργικότητα μεταξύ συστημάτων.

Και το σημαντικότερο: αν τα ακολουθείτε, ο νόμος τεκμαίρει ότι έχετε εκπληρώσει τις απαιτήσεις του Κανονισμού για τον οικολογικό σχεδιασμό (ESPR). Το βάρος της απόδειξης γυρίζει υπέρ σας. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στο «ελπίζω να αρκεί» και στο «να το πρότυπο που εφάρμοσα».

Τι αλλάζει για τους κατασκευαστές και τις μάρκες

Εσείς είστε αυτοί που καταχωρίζουν. Κανείς δεν μπορεί να το κάνει αντί για εσάς χωρίς ρητή εξουσιοδότηση — και ούτε τότε μεταβιβάζεται η ευθύνη.

Θα χρειαστείτε ψηφιακή ταυτότητα, όχι απλώς λογαριασμό

Εδώ οι περισσότερες εταιρείες θα εκπλαγούν. Για να αποκτήσετε δικαίωμα καταχώρισης διαβατηρίων, ένα προφίλ με email και κωδικό δεν αρκεί. Πρέπει να αποδείξετε ποιος είστε με αναγνωρισμένη ηλεκτρονική σφραγίδα — την ίδια υπηρεσία εμπιστοσύνης με την οποία υπογράφονται τα επίσημα ηλεκτρονικά έγγραφα. Για μια εταιρεία αυτό σημαίνει αίτηση σε αδειοδοτημένο πάροχο, που παίρνει εβδομάδες και κοστίζει.

Και κάτι ακόμη: αυτή η ταυτότητα ισχύει το πολύ τρία χρόνια. Μετά ανανεώνεται. Αν το ξεχάσετε, δεν μπορείτε να καταχωρίσετε νέα προϊόντα ούτε να διορθώσετε παλιές εγγραφές. Δεν είναι συνδρομή που ανανεώνεται μόνη της.

Θα πρέπει να αποφασίσετε σε ποιο επίπεδο περιγράφετε το προϊόν

Το διαβατήριο μπορεί να αφορά μοντέλο, παρτίδα ή συγκεκριμένο τεμάχιο — ανάλογα με το τι απαιτεί ο νόμος για την κατηγορία σας. Σε επίπεδο τεμαχίου πρέπει να συνδέσετε και τα αναγνωριστικά παρτίδας και μοντέλου. Αν εμπίπτετε ταυτόχρονα σε περισσότερα καθεστώτα, ισχύει το πιο αναλυτικό επίπεδο. Για χειροποίητα και μοναδικά προϊόντα δεν απαιτούνται παρτίδα και μοντέλο.

Ακούγεται λεπτομέρεια, αλλά καθορίζει πώς θα δομήσετε τα δεδομένα σας — και η μεταγενέστερη αλλαγή πονάει. Εξετάσαμε αναλυτικά αυτή την επιλογή στο άρθρο Μοντέλο, παρτίδα ή τεμάχιο: ποιο επίπεδο DPP χρειάζεστε πραγματικά.

Το σύστημα θα σας πει «όχι» πριν από τους ανθρώπους

Κατά την υποβολή, το μητρώο ελέγχει αυτόματα αν τα δεδομένα έχουν σωστή δομή, αν το επίπεδο λεπτομέρειας είναι σωστό και αν ο δασμολογικός κωδικός είναι έγκυρος. Αν κάτι δεν ταιριάζει, η καταχώριση απλώς δεν περνά. Καλά νέα: τα λάθη εμφανίζονται αμέσως, όχι σε έλεγχο μετά από δύο χρόνια. Σημαίνει όμως και ότι το «θα το φτιάξουμε μετά» δεν λειτουργεί.

Παίρνετε κάτι που μπορείτε να δείξετε

Μετά από επιτυχή καταχώριση, το σύστημα σάς επιστρέφει ένα μοναδικό αναγνωριστικό καταχώρισης. Και μπορείτε ανά πάσα στιγμή να κατεβάσετε επίσημη απόδειξη καταχώρισης — ηλεκτρονικό έγγραφο με σφραγίδα και χρονοσήμανση της Επιτροπής, που περιέχει το αναγνωριστικό του προϊόντος, ποιος το καταχώρισε, πότε και το ψηφιακό αποτύπωμα της συγκεκριμένης έκδοσης του διαβατηρίου.

Αυτό είναι το έγγραφο που θα σας ζητούν πελάτες, αλυσίδες λιανικής και συνεργάτες. Μια λεπτομέρεια: ισχύει 90 ημέρες — δεν είναι σφάλμα, απλώς παράγεται ξανά όποτε χρειαστεί. Αν μόλις τώρα προετοιμάζετε τις διαδικασίες σας, δείτε πώς μοιάζει το DPP για κατασκευαστές.

Τι αλλάζει για τους εισαγωγείς

Για εσάς η αλλαγή είναι η πιο απτή, γιατί φαίνεται στα σύνορα.

Αν εισάγετε προϊόν που υπόκειται σε διαβατήριο, κατά τον εκτελωνισμό θα πρέπει να προσκομίσετε το αναγνωριστικό καταχώρισης από το μητρώο. Το τελωνείο θα ελέγξει αν αυτό το αναγνωριστικό και ο δασμολογικός κωδικός αντιστοιχούν στην καταχώριση.

Ένα διαβατήριο που λείπει ή είναι λάθος σταματά το εμπόρευμα. Δεν είναι πρόστιμο που έρχεται αργότερα — είναι καθυστέρηση επί τόπου.

Ο έλεγχος θα γίνει αυτόματος όταν το μητρώο συνδεθεί με το τελωνειακό σύστημα της ΕΕ. Μέχρι τότε υπάρχει μεταβατική περίοδος, αλλά η κατεύθυνση είναι σαφής και δεν θα αντιστραφεί.

Το πρακτικό συμπέρασμα: αν αγοράζετε από προμηθευτή εκτός ΕΕ, η συζήτηση για το διαβατήριο ανήκει στη διαπραγμάτευση, όχι στην ημέρα που το κοντέινερ φτάνει στο λιμάνι. Περισσότερα στο DPP για εισαγωγείς: η ευθύνη είναι δική σας και στη λύση DPP για εισαγωγείς.

Τι αλλάζει για τους διανομείς και τους εμπόρους

Εσείς δεν καταχωρίζετε, αλλά φέρετε τον κίνδυνο των παραλείψεων άλλων. Ένα προϊόν χωρίς έγκυρο διαβατήριο, όταν αυτό απαιτείται, είναι προϊόν που δεν μπορεί να πωληθεί νόμιμα. Αν βρίσκεται στο ράφι σας ή στο ηλεκτρονικό σας κατάστημα, το πρόβλημα γίνεται δικό σας.

Γι' αυτό η απόδειξη καταχώρισης θα γίνει τυπική απαίτηση κατά την παραλαβή εμπορευμάτων — όπως σήμερα ζητάτε δήλωση συμμόρφωσης. Περιμένετε να σας τη ζητήσουν και περιμένετε να τη ζητάτε από τους προμηθευτές σας.

Υπάρχει και κάτι ακόμη: αν ο πελάτης δεν μπορεί να δει φυσικά το προϊόν — για παράδειγμα αγοράζει διαδικτυακά — ο κατασκευαστής οφείλει να σας δώσει ψηφιακό αντίγραφο του κωδικού QR ή του αναγνωριστικού, δωρεάν και εντός πέντε εργάσιμων ημερών. Αυτό είναι δικαίωμά σας, όχι εξυπηρέτηση. Δείτε DPP για λιανοπωλητές και κέντρα εξυπηρέτησης.

Τι αλλάζει για τις εποπτικές αρχές

Μέχρι τώρα ο έλεγχος ενός προϊόντος ξεκινούσε με αναζήτηση: ποιος το διέθεσε στην αγορά, πού είναι η τεκμηρίωση, ποιος ευθύνεται. Τώρα ξεκινά με σάρωση.

Οι αρχές εποπτείας της αγοράς αποκτούν άμεση πρόσβαση στο μητρώο. Βλέπουν ποιος καταχώρισε ένα προϊόν, πότε και ποιο είναι το ιστορικό των αλλαγών. Κάθε ενέργεια στο σύστημα καταγράφεται και αυτά τα αρχεία διατηρούνται για όλη τη διάρκεια της καταχώρισης.

Τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν εθνικό διαχειριστή που θα διαχειρίζεται την πρόσβαση των αρχών τους, το αργότερο έως τις 18 Φεβρουαρίου 2027.

Μια σημαντική λεπτομέρεια που ο νόμος αναφέρει ρητά: ο αυτόματος έλεγχος κατά την καταχώριση δεν αποτελεί απόδειξη συμμόρφωσης. Το ότι το σύστημα δέχτηκε το διαβατήριό σας δεν σημαίνει ότι το προϊόν είναι εντάξει. Ο ουσιαστικός έλεγχος παραμένει έργο των αρχών — το θέμα που εξετάσαμε στο Έλεγχος και επικύρωση DPP.

Τι αλλάζει για την επισκευή και την ανακύκλωση

Εδώ βρίσκεται η μακροπρόθεσμη αλλαγή, για την οποία υπάρχει όλο το εγχείρημα.

Όσοι επισκευάζουν, ανακαινίζουν ή ανακυκλώνουν προϊόντα αποκτούν επίσης πρόσβαση στο σύστημα — αφού περάσουν τον ίδιο έλεγχο ταυτότητας. Τι ακριβώς μπορούν να βλέπουν και να αλλάζουν καθορίζεται ξεχωριστά για κάθε ομάδα προϊόντων.

Το νόημα είναι απλό: ο άνθρωπος που ανοίγει ένα πλυντήριο μετά από οκτώ χρόνια πρέπει να μπορεί να σαρώσει τον κωδικό και να δει από τι είναι φτιαγμένο, πώς αποσυναρμολογείται και πού θα βρει το ανταλλακτικό. Σήμερα αυτή η πληροφορία είτε δεν υπάρχει είτε έχει χαθεί κάπου ανάμεσα στον κατασκευαστή και τον εισαγωγέα. Γι' αυτό ο νόμος επιμένει ότι το διαβατήριο πρέπει να παραμένει διαθέσιμο ακόμη κι αν η εταιρεία που το δημιούργησε δεν υπάρχει πια — η πληροφορία πρέπει να επιβιώσει της εταιρείας.

Αν σας ενδιαφέρει το θέμα, δείτε πώς το ψηφιακό διαβατήριο μετατρέπει την επισκευασιμότητα σε υποχρέωση.

Τι αλλάζει για τους καταναλωτές

Προς το παρόν τίποτα ορατό. Αυτή είναι η ειλικρινής απάντηση.

Το μητρώο είναι υποδομή — ο καταναλωτής δεν θα μπει ποτέ σε αυτό. Αυτό που θα εμφανιστεί με τον καιρό είναι πολύ πιο απλό: ένας κωδικός QR στο προϊόν που οδηγεί σε πραγματική πληροφορία. Από τι είναι φτιαγμένο. Πόσο αντέχει. Αν επισκευάζεται. Πού καταλήγει όταν τελειώσει. Η Επιτροπή θα εγκαινιάσει και δημόσια πύλη για αναζήτηση και σύγκριση δεδομένων από τα διαβατήρια — ανάλογα με το ποιος έχει δικαίωμα σε τι. Περισσότερα στο DPP για τελικούς καταναλωτές.

Πότε γίνεται στην πραγματικότητα υποχρεωτικό

Η έναρξη λειτουργίας του μητρώου δεν δημιουργεί από μόνη της υποχρέωση. Σήμερα κανείς δεν υποχρεούται να καταχωρίσει τίποτα. Η υποχρέωση προκύπτει από τον νόμο για τη δική σας κατηγορία προϊόντων.

Το χρονοδιάγραμμα, όσο είναι σαφές σήμερα:

• 20 Ιουλίου 2026 — το μητρώο λειτουργεί. Η καταχώριση είναι προαιρετική. Το περιβάλλον δοκιμών είναι ανοιχτό.
• 18 Φεβρουαρίου 2027 — η πρώτη πραγματική υποχρέωση: μπαταρίες. Κάθε μπαταρία ηλεκτρικού οχήματος, ελαφρών μέσων μεταφοράς και κάθε βιομηχανική άνω των 2 kWh πρέπει να έχει καταχωρισμένο διαβατήριο. Την ίδια ημερομηνία τα κράτη πρέπει να έχουν ορίσει τους εθνικούς διαχειριστές τους.
• 2027 – 2028 — κλωστοϋφαντουργικά, ελαστικά, αλουμίνιο, σίδηρος και χάλυβας, ανάλογα με το πότε θα βγουν οι κανόνες για κάθε κατηγορία.
• 2028 – 2030 — έπιπλα, στρώματα, ηλεκτρονικά και τα υπόλοιπα.

Οι κανόνες για κάθε κατηγορία έρχονται με τουλάχιστον 18 μήνες μετάβασης μετά την έγκρισή τους — δεν θα ξυπνήσετε με απαίτηση που ισχύει από αύριο. Η πλήρης εικόνα βρίσκεται στην επισκόπηση των πρώτων κλάδων που επηρεάζονται.

Υπάρχει όμως μια παγίδα: οι 18 μήνες ακούγονται πολλοί μέχρι να συνειδητοποιήσετε ότι μέρος των δεδομένων που θα χρειαστείτε δεν είναι σε εσάς. Είναι στον προμηθευτή του προμηθευτή σας. Και η συλλογή τους δεν είναι έργο λογισμικού, αλλά διαπραγμάτευση.

Τι αξίζει να κάνετε τώρα

Όχι επειδή σας κυνηγά κάποιος, αλλά επειδή η προετοιμασία δεν θα είναι ποτέ φθηνότερη.

• Μπείτε στο περιβάλλον δοκιμών. Η Επιτροπή άνοιξε χωριστό περιβάλλον για πειραματισμό, απομονωμένο από το πραγματικό. Είναι δωρεάν, δεν διακινδυνεύετε τίποτα και σε μισή μέρα θα μάθετε περισσότερα απ' ό,τι από δέκα άρθρα.
• Ξεκινήστε τη διαδικασία για αναγνωρισμένη ηλεκτρονική σφραγίδα. Έχει τον μεγαλύτερο χρόνο απόκτησης από όλα στη λίστα και μπλοκάρει όλα τα υπόλοιπα.
• Δείτε πού βρίσκονται τα δεδομένα σας. Όχι τι δεδομένα έχετε, αλλά πού βρίσκονται — στο ERP, σε Excel, σε ένα email του 2019 ή στο μυαλό ενός ανθρώπου στην παραγωγή. Η ενσωμάτωση με το ERP ξεκινά από εκεί.
• Ελέγξτε τον εαυτό σας ως προς τα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα. Στο ερώτημα «το κάνω σωστά;» υπάρχει πλέον επίσημη απάντηση.
• Βάλτε το θέμα στη συζήτηση με τους προμηθευτές ήδη από το επόμενο συμβόλαιο. Τα δεδομένα συγκεντρώνονται προς τα πάνω στην αλυσίδα, και εκεί κανείς δεν βιάζεται οικειοθελώς.

Και στο τέλος

Το μητρώο δεν είναι επανάσταση. Είναι τηλεφωνικός κατάλογος.

Αλλά ο τηλεφωνικός κατάλογος είναι ακριβώς αυτό που μετατρέπει έναν σωρό από ξεχωριστά τηλέφωνα σε δίκτυο. Ακριβώς αυτό συνέβη στις 20 Ιουλίου: οι διάσπαρτες πρωτοβουλίες, τα πιλοτικά έργα και οι καλές προθέσεις γύρω από τη διαφάνεια των προϊόντων έχουν επιτέλους ένα κοινό σημείο όπου συναντιούνται.

Οι υποχρεώσεις έρχονται. Η πρώτη σε επτά μήνες. Οι υπόλοιπες μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια. Η διαφορά ανάμεσα στις εταιρείες που θα το ζήσουν ως τυπικότητα και σε εκείνες που θα το ζήσουν ως κρίση θα κριθεί όχι το 2028, αλλά τους επόμενους μήνες — όσο είναι προαιρετικό, δωρεάν και χωρίς συνέπειες για τα λάθη.

Αν θέλετε να δείτε πώς λειτουργεί στην πράξη, ρίξτε μια ματιά στο προϊόν μας ή κλείστε ραντεβού για συζήτηση.