Ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για παιχνίδια: ενσωματώνει τη δήλωση
Από την 1η Αυγούστου 2030 κανένα παιχνίδι δεν θα μπορεί να διατεθεί στην αγορά της ΕΕ χωρίς ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος. Στα παιχνίδια το ίδιο το διαβατήριο γίνεται η δήλωση συμμόρφωσης.
Η αλλαγή είναι μεγαλύτερη απ’ όσο ακούγεται. Στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, στα έπιπλα και στον χάλυβα το διαβατήριο προσθέτει νέα δεδομένα στο προϊόν. Στα παιχνίδια αντικαθιστά το έγγραφο με το οποίο ο κατασκευαστής δηλώνει σήμερα ότι το παιχνίδι είναι ασφαλές και τηρεί τους κανόνες της ΕΕ. Αν κατασκευάζετε, εισάγετε ή πουλάτε παιχνίδια διαδικτυακά, η αλλαγή αφορά και εσάς, και ένα μέρος της προετοιμασίας μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τώρα.
Τι ακριβώς απαιτεί ο κανονισμός (ΕΕ) 2025/2509 για το διαβατήριο των παιχνιδιών;
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2025/2509 για την ασφάλεια των παιχνιδιών εκδόθηκε στις 26 Νοεμβρίου 2025 και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 12 Δεκεμβρίου 2025. Το άρθρο 19 παράγραφος 1 είναι σύντομο: πριν διαθέσει ένα παιχνίδι στην αγορά, ο κατασκευαστής δημιουργεί ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος γι’ αυτό.
Η αιτιολογική σκέψη 54 του κανονισμού εξηγεί τον λόγο: το διαβατήριο πρέπει να αντικαταστήσει τη δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ που προβλέπει η οδηγία 2009/48/ΕΚ. Η ίδια η οδηγία καταργείται από την 1η Αυγούστου 2030 (άρθρο 56). Γι’ αυτό στα παιχνίδια δεν θα υπάρξει περίοδος κατά την οποία η χωριστή δήλωση και το διαβατήριο θα χρησιμοποιούνται νόμιμα παράλληλα. Το παλιό καθεστώς λήγει την ημέρα που αρχίζει το νέο.
Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026, αλλά από εκείνη την ημερομηνία εφαρμόζονται μόνο ορισμένες διατάξεις, κυρίως για τους οργανισμούς αξιολόγησης της συμμόρφωσης. Η υποχρέωση διαβατηρίου (άρθρο 19) δεν είναι μία από αυτές και ισχύει από την 1η Αυγούστου 2030. Κυκλοφορούν κείμενα που υποστηρίζουν ότι το διαβατήριο για τα παιχνίδια είναι υποχρεωτικό ήδη από το 2026. Δεν είναι.
Τι θα δει ο επιθεωρητής στο διαβατήριο του παιχνιδιού
Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος ενός παιχνιδιού φέρει το νομικό βάρος της δήλωσης συμμόρφωσης. Γι’ αυτό ο κατασκευαστής πρέπει να το ετοιμάζει με τον τρόπο που θα το διαβάσει η αρχή εποπτείας της αγοράς: τι θα δει ο επιθεωρητής όταν σαρώσει τον κωδικό.
Σε έναν έλεγχο παιχνιδιού μετά το 2030 ο επιθεωρητής θα φτάσει πρώτα στο διαβατήριο. Φάκελος με δηλώσεις δεν θα υπάρχει. Άρα το διαβατήριο πρέπει να είναι ακριβές την ημέρα της διάθεσης στην αγορά και να μένει προσβάσιμο αφού το παιχνίδι πουληθεί. Αν η εταιρεία αλλάξει πάροχο λογισμικού ή κλείσει, τα δεδομένα δεν πρέπει να χαθούν μαζί της.
Ο κανονισμός αυστηροποιεί και τις ίδιες τις απαιτήσεις στις οποίες παραπέμπει το διαβατήριο. Οι απαγορεύσεις επικίνδυνων ουσιών επεκτείνονται στις ουσίες PFAS και στους ενδοκρινικούς διαταράκτες, και η αξιολόγηση της ασφάλειας πρέπει να καλύπτει όλους τους κινδύνους πριν το παιχνίδι φτάσει στην αγορά. Αφού το διαβατήριο είναι η δήλωση, σε αυτό ακριβώς δηλώνει ο κατασκευαστής ότι τήρησε τις απαιτήσεις αυτές.
Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια συγκεντρώνουν πολλές δηλώσεις σε ένα διαβατήριο
Το άρθρο 19 παράγραφος 5 του κανονισμού 2025/2509 επιτρέπει στο διαβατήριο του παιχνιδιού να περιέχει και τις δηλώσεις συμμόρφωσης βάσει άλλων πράξεων της ΕΕ. Ο κατάλογος είναι μακρύς: ο κανονισμός για την κυβερνοανθεκτικότητα, η οδηγία για τον ραδιοεξοπλισμό, οι κανόνες για την ηλεκτρομαγνητική συμβατότητα, τη χαμηλή τάση και τον περιορισμό επικίνδυνων ουσιών (RoHS), ο κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη και οι κανόνες για τα συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών (2019/945).
Όποιος κατασκευάζει ξύλινα τρενάκια μπορεί άνετα να προσπεράσει αυτή τη διάταξη. Σε ένα τηλεκατευθυνόμενο αυτοκίνητο, μια κούκλα που μιλάει ή ένα εκπαιδευτικό ρομπότ η εικόνα είναι διαφορετική: ένα τέτοιο παιχνίδι μπορεί σήμερα να έχει τρεις ή τέσσερις χωριστές δηλώσεις. Μετά το 2030 μπορούν να συγκεντρωθούν σε ένα διαβατήριο, πίσω από έναν κωδικό QR.
Ο κανονισμός για την κυβερνοανθεκτικότητα έρχεται νωρίτερα. Οι υποχρεώσεις αναφοράς που προβλέπει εφαρμόζονται από τις 11 Σεπτεμβρίου 2026 και οι υπόλοιπες απαιτήσεις από τις 11 Δεκεμβρίου 2027. Ο κατασκευαστής ενός συνδεδεμένου παιχνιδιού θα πρέπει να ετοιμάσει την τεκμηρίωση που ζητά σχεδόν τρία χρόνια πριν από το διαβατήριο. Λογικό είναι να την οργανώσει έτσι ώστε αργότερα να περάσει στο διαβατήριο χωρίς να ξαναγραφτεί.
Τι δεν έχει αποφασιστεί ακόμη για το διαβατήριο των παιχνιδιών
Οι τεχνικές λεπτομέρειες για το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος των παιχνιδιών δεν έχουν θεσπιστεί ακόμη. Το άρθρο 49 του κανονισμού 2025/2509 αναθέτει στην Επιτροπή να καθορίσει με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη τον φορέα δεδομένων, τα δικαιώματα πρόσβασης και τα πρότυπα βάσει των οποίων δημιουργείται το διαβατήριο. Η πράξη αυτή θα εφαρμόζεται το νωρίτερο 18 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της. Έως τα τέλη Οκτωβρίου 2026 δεν βρήκαμε δημοσιευμένο σχέδιο.
Επομένως σήμερα κανείς δεν μπορεί να σας δώσει τον πλήρη κατάλογο πεδίων για το διαβατήριο ενός παιχνιδιού. Θα τον καθορίσουν η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και τα πρότυπα στα οποία θα παραπέμπει. Όποιος λέει κάτι άλλο, μαντεύει.
Ξέρουμε όμως σε τι θα στηριχτεί το διαβατήριο. Η δήλωση συμμόρφωσης βασίζεται και σήμερα σε συγκεκριμένα έγγραφα: αξιολόγηση της ασφάλειας, εκθέσεις δοκιμών κατά EN 71, στοιχεία για τη χημική σύσταση και τα υλικά, προειδοποιήσεις και ηλικιακό όριο. Τα ίδια έγγραφα θα τα χρειάζεστε και μετά το 2030. Θα αλλάξει μόνο το πού φυλάσσονται.
Ο κανονισμός αφορά και τους εισαγωγείς και τους διαδικτυακούς πωλητές
Το διαβατήριο του παιχνιδιού το δημιουργεί ο κατασκευαστής (άρθρο 19 παράγραφος 1 του κανονισμού 2025/2509), αλλά ο κανονισμός αναθέτει υποχρεώσεις και στους εισαγωγείς και στους διανομείς ως οικονομικούς φορείς. Οι κανόνες είναι οι ίδιοι για παιχνίδι που κατασκευάστηκε στην ΕΕ, εισήχθη από τρίτη χώρα ή πωλείται διαδικτυακά.
Για μια ελληνική εταιρεία που εισάγει παιχνίδια και τα πουλά στο δικό της κατάστημα ή διαδικτυακά, αυτό σημαίνει συγκεκριμένες ερωτήσεις προς τον προμηθευτή. Μπορεί το εργοστάσιο στην Ασία να δώσει τα δεδομένα από τα οποία δημιουργείται το διαβατήριο; Σε ποια γλώσσα; Ποιος θα συντηρεί το διαβατήριο αν ο προμηθευτής σταματήσει να συνεργάζεται μαζί σας; Είναι ευκολότερο να τα γράψετε στη σύμβαση το 2027 παρά να τα λύνετε τον Ιούλιο του 2030.
Τι μπορείτε να οργανώσετε από τώρα
Η προετοιμασία για το διαβατήριο των παιχνιδιών μπορεί να ξεκινήσει πριν από την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη, γιατί το πρώτο βήμα είναι να ξέρετε τι έχετε. Ξεκινήστε από τρία πράγματα:
- Κατάλογος μοντέλων. Ποια παιχνίδια διαθέτετε στην αγορά, ποια θα συνεχίσουν μετά το 2030 και ποια από αυτά είναι ηλεκτρονικά ή συνδεδεμένα.
- Τα έγγραφα πίσω από κάθε δήλωση. Πού βρίσκονται οι εκθέσεις δοκιμών, η αξιολόγηση της ασφάλειας και τα στοιχεία για τις ουσίες. Αν είναι σκόρπια σε email και σκαναρισμένα PDF, τώρα είναι η στιγμή να τα συγκεντρώσετε σε ένα σημείο.
- Τα δεδομένα των προμηθευτών. Ποια από αυτά προέρχονται από τρίτες χώρες και αν ο προμηθευτής μπορεί να τα παρέχει σε δομημένη μορφή.
Για να δείξουμε πώς μοιάζει αυτό στην πράξη, φτιάξαμε ένα παράδειγμα διαβατηρίου για ξύλινο τρενάκι: αξιολόγηση της ασφάλειας, δοκιμές κατά EN 71, υλικά και χημικές ουσίες, χωρισμένα σε δημόσιο τμήμα για τους γονείς και τμήμα για τις αρχές εποπτείας. Η πλατφόρμα μας δημοσιεύει κάθε διαβατήριο στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ, οπότε για ένα παιχνίδι που πωλείται σε πολλές χώρες δεν χρειάζεται χωριστή μετάφραση για κάθε αγορά.
Από την 1η Αυγούστου 2030 το διαβατήριο του παιχνιδιού είναι νομικό έγγραφο
Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για παιχνίδια είναι η πρώτη περίπτωση στο δίκαιο της ΕΕ όπου το διαβατήριο αντικαθιστά ρητά τη δήλωση συμμόρφωσης. Η ημερομηνία είναι η 1η Αυγούστου 2030, η νομική βάση είναι το άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2025/2509 και οι τεχνικές λεπτομέρειες περιμένουν κατ’ εξουσιοδότηση πράξη βάσει του άρθρου 49.
Ως το 2030 φαίνεται να υπάρχει πολύς χρόνος. Για έναν κατασκευαστή ηλεκτρονικών παιχνιδιών που στο μεταξύ καλείται να συμμορφωθεί και με τον κανονισμό για την κυβερνοανθεκτικότητα, και για έναν εισαγωγέα που πρέπει να διαπραγματευτεί με προμηθευτές εκτός ΕΕ, ο χρόνος είναι λιγότερος απ’ όσο φαίνεται.
Περισσότερα για τον κανονισμό θα βρείτε στη σελίδα Κανονισμός για την ασφάλεια των παιχνιδιών και για το πώς δημιουργούμε το διαβατήριο για παιχνίδια στη σελίδα DPP για παιχνίδια. Αν θέλετε να δούμε μαζί τα μοντέλα και τα έγγραφά σας, γράψτε μας.
