Ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για απορρυπαντικά: τι περιλαμβάνει
Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος ενός υγρού απορρυπαντικού ρούχων περιέχει υποχρεωτικά εννέα ομάδες δεδομένων. Τις απαριθμεί το παράρτημα VI του νέου κανονισμού (ΕΕ) 2026/405 για τα απορρυπαντικά. Τα περισσότερα τα έχετε ήδη: εμπορική επωνυμία, διεύθυνση του παρασκευαστή, κατάλογο συστατικών. Αλλάζει το πού θα φυλάσσονται, και πλέον πρέπει να είναι ακριβή για κάθε μοντέλο από την ημέρα που αυτό τίθεται σε κυκλοφορία στην αγορά.
Η υποχρέωση ισχύει από τις 23 Σεπτεμβρίου 2029. Απομένουν σχεδόν τρία χρόνια, όμως οι συνθέσεις, οι ετικέτες και οι συμβάσεις με τους εισαγωγείς αλλάζουν αργά. Παρακάτω εξηγούμε τι ακριβώς ζητά ο κανονισμός και με τι μπορείτε να ξεκινήσετε από τώρα.
Ποιος πρέπει να δημιουργήσει το διαβατήριο ενός απορρυπαντικού ή καθαριστικού;
Το άρθρο 21 παρ. 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2026/405 είναι σαφές: προτού θέσει σε κυκλοφορία στην αγορά απορρυπαντικό ή επιφανειοδραστική ουσία τελικού χρήστη, ο παρασκευαστής δημιουργεί ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για το προϊόν αυτό. Ο κανονισμός υπογράφηκε στις 11 Φεβρουαρίου 2026, δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 2 Μαρτίου 2026 και εφαρμόζεται από τις 23 Σεπτεμβρίου 2029 (άρθρο 37). Καταργεί τον παλαιό κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 648/2004.
Το διαβατήριο εκδίδεται ανά μοντέλο (άρθρο 21 παρ. 2 στοιχ. α΄). Ένα υγρό απορρυπαντικό ρούχων 1,5 λίτρου με μία σύνθεση έχει ένα διαβατήριο. Τα μεμονωμένα μπουκάλια δεν αποκτούν δικό τους. Εξαίρεση υπάρχει μόνο όταν άλλη ενωσιακή πράξη απαιτεί διαβατήριο σε επίπεδο παρτίδας ή τεμαχίου. Τότε και το διαβατήριο του κανονισμού για τα απορρυπαντικά μπορεί να εκδοθεί στο ίδιο επίπεδο (παρ. 7).
Η υποχρέωση αφορά τα προϊόντα για οικιακή και για επαγγελματική χρήση, καθώς και τις επιφανειοδραστικές ουσίες που φτάνουν στον τελικό χρήστη. Οι επιφανειοδραστικές ουσίες που πωλούνται μόνο μεταξύ επιχειρήσεων ως πρώτη ύλη δεν χρειάζονται διαβατήριο. Με τη δημιουργία του διαβατηρίου ο παρασκευαστής αναλαμβάνει την ευθύνη για τη συμμόρφωση του προϊόντος (άρθρο 21 παρ. 9). Γι’ αυτό δεν μπορεί να αναθέσει τη δουλειά στην εταιρεία που του ετοιμάζει τις ετικέτες.
Τι περιέχει υποχρεωτικά το διαβατήριο ενός απορρυπαντικού;
Το παράρτημα VI μέρος Α του κανονισμού 2026/405 ορίζει σε εννέα σημεία το ελάχιστο περιεχόμενο του διαβατηρίου ενός απορρυπαντικού. Πολλά από αυτά ο παρασκευαστής τα έχει ήδη στον τεχνικό του φάκελο. Εδώ τα συγκεντρώσαμε σε πέντε γραμμές:
- η εμπορική επωνυμία, ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός προϊόντος και έγχρωμη εικόνα της συσκευασίας ή της ετικέτας, αρκετά ευκρινής ώστε να αναγνωρίζεται το μοντέλο·
- το όνομα, η ταχυδρομική και η ηλεκτρονική διεύθυνση και το τηλέφωνο του παρασκευαστή και, κατά περίπτωση, του εισαγωγέα ή του εξουσιοδοτημένου αντιπροσώπου, καθώς και ο μοναδικός αναγνωριστικός κωδικός φορέα·
- τα στοιχεία αναφοράς του παρόχου υπηρεσιών ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος που διατηρεί το εφεδρικό αντίγραφο, καθώς και ταυτοποίηση του προϊόντος που επιτρέπει την ανιχνευσιμότητα·
- ένδειξη ότι το διαβατήριο εκδίδεται με αποκλειστική ευθύνη του παρασκευαστή, ο κωδικός εμπορεύματος της Συνδυασμένης Ονοματολογίας και δήλωση ότι έχει αποδειχθεί η συμμόρφωση με τον κανονισμό·
- πλήρης κατάλογος των ουσιών που έχουν προστεθεί σκοπίμως και όλων των μικροοργανισμών που έχουν προστεθεί, με την ταξινομική τους κατάταξη (γένος, είδος και στέλεχος).
Ο κατάλογος των ουσιών είναι το σημείο που θα απαιτήσει την περισσότερη δουλειά. Πρέπει να είναι πλήρης, και τα συστατικά της σημερινής ετικέτας δεν θα αρκούν. Τα συντηρητικά εκ μεταφοράς, δηλαδή όσα περνούν στο προϊόν μέσω των πρώτων υλών, καταχωρίζονται κι αυτά, εφόσον η αναγραφή τους στην ετικέτα είναι υποχρεωτική. Τα ιδρυματικά ή βιομηχανικά απορρυπαντικά εξαιρούνται από το σημείο αυτό, όταν οι ισοδύναμες πληροφορίες δίνονται ήδη στο δελτίο δεδομένων ασφαλείας του REACH. Τα άλλα οκτώ σημεία ισχύουν και γι’ αυτά.
Η ετικέτα μένει, η ψηφιακή ετικέτα είναι προαιρετική
Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος ενός απορρυπαντικού δεν αντικαθιστά τη φυσική ετικέτα. Το άρθρο 17 του κανονισμού 2026/405 απαιτεί ετικέτα για κάθε προϊόν που πωλείται σε συσκευασία ή μέσω επαναπλήρωσης. Στα απορρυπαντικά πλυντηρίων ρούχων και αυτόματων πλυντηρίων πιάτων, καθώς και στα απορρυπαντικά για επιφάνειες που προορίζονται για τον καταναλωτή, η ετικέτα πρέπει να αναγράφει και τη δοσολογία.
Χωριστά από το διαβατήριο, ο κανονισμός εισάγει την ψηφιακή ετικέτα (άρθρα 18 και 19). Δεν είναι υποχρεωτική. Αν ο παρασκευαστής την επιλέξει, οι πληροφορίες της ετικέτας μπορούν να επαναλαμβάνονται και ηλεκτρονικά, ενώ ορισμένα στοιχεία μπορούν να υπάρχουν μόνο εκεί. Ποια είναι αυτά, το ορίζει το παράρτημα V μέρος Γ: η περιεκτικότητα σε ανιονικές, κατιονικές, επαμφοτερίζουσες και μη ιονικές επιφανειοδραστικές ουσίες, φωσφορικές ενώσεις, φωσφονικές ενώσεις και σάπωνα. Ό,τι αφορά την υγεία, την ασφάλεια και τις βασικές οδηγίες χρήσης παραμένει τυπωμένο.
Η ψηφιακή ετικέτα πρέπει να είναι προσβάσιμη μέσω του ίδιου φορέα δεδομένων με το διαβατήριο (άρθρο 19 παρ. 1 στοιχ. δ΄). Στην πράξη η συσκευασία φέρει έναν κωδικό QR, και πίσω του βρίσκονται το διαβατήριο και, αν υπάρχει, η ψηφιακή ετικέτα. Ο κανονισμός απαιτεί ο κωδικός να είναι ανεξίτηλος, ορατός πριν από την αγορά και να συνοδεύεται από τη δήλωση «Σαρώστε για αναλυτικότερες πληροφορίες σχετικά με το προϊόν» ή από παρόμοια δήλωση (άρθρο 21 παρ. 4).
Αν η συσκευασία φέρει ήδη κωδικό βάσει άλλης ενωσιακής πράξης, για παράδειγμα για τις συσκευασίες, δεν προστίθεται δεύτερος. Το άρθρο 21 παρ. 5 απαιτεί ενιαίο φορέα δεδομένων για όλες τις απαιτήσεις.
Η επαναπλήρωση και οι πωλήσεις εξ αποστάσεως έχουν δικούς τους κανόνες
Ο κανονισμός για τα απορρυπαντικά ρυθμίζει ρητά τα δύο κανάλια στα οποία ο αγοραστής δεν κρατά στα χέρια του την αρχική συσκευασία.
Στην επαναπλήρωση ο έμπορος δίνει στον αγοραστή τη φυσική ετικέτα και τον φορέα δεδομένων για κάθε συσκευασία που γεμίζει (άρθρο 17 παρ. 2). Ο ίδιος ο κωδικός πρέπει να είναι εμφανής και στον σταθμό επαναπλήρωσης (άρθρο 21 παρ. 4 στοιχ. δ΄). Για ένα κατάστημα που πουλά απορρυπαντικά χύμα, αυτό σημαίνει εκτυπωτή ετικετών δίπλα στον δοσομετρητή και δεδομένα που αντιστοιχούν πάντα στο προϊόν της δεξαμενής.
Στις πωλήσεις εξ αποστάσεως η προσφορά εμφανίζει τις πληροφορίες της ετικέτας και ψηφιακό αντίγραφο του φορέα δεδομένων ή του μοναδικού αναγνωριστικού κωδικού προϊόντος (άρθρο 20). Ο οικονομικός φορέας που θέτει το προϊόν σε κυκλοφορία στην αγορά οφείλει να δίνει το αντίγραφο αυτό στους διανομείς και στους παρόχους ηλεκτρονικών αγορών δωρεάν και το αργότερο εντός 5 εργάσιμων ημερών από το αίτημα (άρθρο 21 παρ. 12). Αν πουλάτε μέσω ηλεκτρονικών καταστημάτων τρίτων, να υπολογίζετε ότι η προθεσμία αυτή θα μπει στις συμβάσεις σας.
Τα εισαγόμενα απορρυπαντικά εκτελωνίζονται με κωδικό από το μητρώο της ΕΕ
Κάθε διαβατήριο απορρυπαντικού καταχωρίζεται στο μητρώο της ΕΕ που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1781 για τον οικολογικό σχεδιασμό. Πριν από τη διάθεση στην αγορά, ο οικονομικός φορέας ανεβάζει εκεί τον μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό προϊόντος και τον μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό φορέα και λαμβάνει ως απάντηση μοναδικό αναγνωριστικό κωδικό καταχώρισης (άρθρο 24).
Για τα προϊόντα που εισάγονται από χώρες εκτός ΕΕ, ο κωδικός αυτός είναι προϋπόθεση για τον εκτελωνισμό. Οι τελωνειακές αρχές θέτουν το εμπόρευμα σε ελεύθερη κυκλοφορία μόνο αφού επαληθεύσουν ότι ο κωδικός καταχώρισης και ο κωδικός εμπορεύματος αντιστοιχούν στα δεδομένα του μητρώου (άρθρο 25 παρ. 3). Η επαλήθευση γίνεται αυτόματα μέσω της διασύνδεσης του μητρώου με το σύστημα ενιαίας τελωνειακής θυρίδας της ΕΕ για την ανταλλαγή πιστοποιητικών, από τις 23 Σεπτεμβρίου 2029 ή από την ημερομηνία που θα τεθεί σε λειτουργία η διασύνδεση, αν αυτή είναι μεταγενέστερη.
Ένας Έλληνας εισαγωγέας καθαριστικών ιδιωτικής ετικέτας πρέπει να φροντίσει ώστε το διαβατήριο να υπάρχει πριν φτάσει το εμπόρευμα στο τελωνείο. Αν το εργοστάσιο βρίσκεται στην Τουρκία ή στην Κίνα, η σύμβαση πρέπει να ορίζει ποιος θα καταχωρίσει τα δεδομένα και ποιος θα τα ενημερώνει.
Μεταβατική περίοδος: τα προϊόντα των παλιών κανόνων δεν εξαφανίζονται από το ράφι
Ο κανονισμός 2026/405 προβλέπει μεταβατική περίοδο που εύκολα περνά απαρατήρητη. Το άρθρο 36 χωρίζει σε δύο ομάδες τα προϊόντα που συμμορφώνονται με τον παλαιό κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 648/2004.
Προϊόν που τέθηκε σε κυκλοφορία στην αγορά πριν από τις 23 Σεπτεμβρίου 2029 και συμμορφώνεται με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 648/2004 μπορεί να διατίθεται στην αγορά επ’ αόριστον. Προϊόν που τίθεται σε κυκλοφορία από την ημερομηνία αυτή και μετά, αλλά πριν από τις 23 Σεπτεμβρίου 2030, πάλι σύμφωνα με τους παλιούς κανόνες, μπορεί να διατίθεται έως τις 23 Σεπτεμβρίου 2030.
Με άλλα λόγια, ένα προϊόν χωρίς διαβατήριο που τέθηκε σε κυκλοφορία με τους παλιούς κανόνες μετά την έναρξη του νέου καθεστώτος μπορεί να μείνει στο ράφι μόνο έως τις 23 Σεπτεμβρίου 2030. Αυτός ο ένας χρόνος δίνει περιθώριο να πουληθούν τα αποθέματα και να εξαντληθούν οι παλιές ετικέτες. Τα μοντέλα που θα πουλάτε και το 2031 θα χρειαστούν πάντως διαβατήριο.
Τι δεν έχει αποφασιστεί ακόμη για το διαβατήριο των απορρυπαντικών;
Οι τεχνικές λεπτομέρειες του διαβατηρίου των απορρυπαντικών λείπουν ακόμη. Το άρθρο 21 παρ. 10 του κανονισμού 2026/405 αναθέτει στην Επιτροπή να εκδώσει εκτελεστική πράξη για τον φορέα δεδομένων, τη διάταξη και τη θέση του, τα πρότυπα, τα δικαιώματα πρόσβασης και το ποιος μπορεί να εισάγει και να επικαιροποιεί ποια δεδομένα. Η πράξη θα εφαρμοστεί το νωρίτερο 18 μήνες μετά την έναρξη ισχύος της. Έως τα τέλη Οκτωβρίου 2026 δεν βρήκαμε δημοσιευμένο σχέδιο.
Το περιεχόμενο του διαβατηρίου όμως ορίζεται ήδη στον ίδιο τον κανονισμό. Μπορείτε λοιπόν να ξεκινήσετε από τρία πράγματα:
- Κατάλογος των μοντέλων που θα πουλάτε μετά τον Σεπτέμβριο του 2029, με τη σύνθεση και όλες τις αγορές όπου θα διατίθενται. Το διαβατήριο πρέπει να είναι στη γλώσσα κάθε κράτους μέλους όπου διατίθεται το προϊόν (άρθρο 21 παρ. 2 στοιχ. ε΄).
- Πλήρης κατάλογος ουσιών για κάθε σύνθεση, μαζί με τα συντηρητικά εκ μεταφοράς. Για τους περισσότερους παρασκευαστές αυτή είναι η πιο χρονοβόρα εργασία, γιατί χρειάζεται στοιχεία από τους προμηθευτές πρώτων υλών.
- Απόφαση για την ψηφιακή ετικέτα. Αν θέλετε τα στοιχεία για τις φωσφορικές ενώσεις και τις επιφανειοδραστικές ουσίες να βρίσκονται μόνο στην ψηφιακή ετικέτα, σχεδιάστε το μαζί με τη νέα συσκευασία.
Ετοιμάσαμε και ένα δείγμα διαβατηρίου για υγρό απορρυπαντικό ρούχων, όπου φαίνονται τα συστατικά, η δοσολογία, οι πληροφορίες επικινδυνότητας και η καταχώριση στο μητρώο: δείγμα διαβατηρίου απορρυπαντικού.
Το διαβατήριο ενός απορρυπαντικού είναι δέσμευση για 10 χρόνια
Το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος ενός απορρυπαντικού πρέπει να είναι διαθέσιμο για 10 χρόνια από τη θέση του προϊόντος σε κυκλοφορία στην αγορά, ακόμη και σε περίπτωση αφερεγγυότητας του παρασκευαστή ή παύσης της δραστηριότητάς του στην ΕΕ (άρθρο 21 παρ. 2 στοιχ. ζ΄). Γι’ αυτό ο κανονισμός απαιτεί και εφεδρικό αντίγραφο μέσω παρόχου υπηρεσιών ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος (άρθρο 21 παρ. 12 στοιχ. γ΄).
Λόγω αυτής της απαίτησης αξίζει να επιλέξετε προσεκτικά τον πάροχο. Η πλατφόρμα DigitalProductPassport δημοσιεύει κάθε διαβατήριο στις 24 επίσημες γλώσσες της ΕΕ, τα δεδομένα αποθηκεύονται εντός ΕΕ και μπορούν να εξαχθούν πλήρως, αν αποφασίσετε να αλλάξετε σύστημα. Τι ακριβώς προσφέρουμε στους παρασκευαστές απορρυπαντικών και καθαριστικών περιγράφουμε στη λύση για απορρυπαντικά και καθαριστικά. Τις λεπτομέρειες για τον ίδιο τον κανονισμό θα βρείτε στη σελίδα για τον κανονισμό για τα απορρυπαντικά, και αν θέλετε να δούμε μαζί τα δικά σας μοντέλα, γράψτε μας.
