Ένας κωδικός QR για προϊόν και συσκευασία: τι ζητά ο PPWR στο άρθρο 12

Από τις 12 Αυγούστου 2026 κάθε συσκευασία που διατίθεται στην αγορά της ΕΕ υπάγεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2025/40 σχετικά με τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασιών, γνωστό ως PPWR. Μέχρι τώρα η προσοχή έχει στραφεί κυρίως στο ανακυκλωμένο περιεχόμενο, στους στόχους επαναχρησιμοποίησης και σε μια ετικέτα διαλογής που δεν υπάρχει ακόμη. Η πρόταση που κρίνει πόσοι κωδικοί θα τυπωθούν τελικά στη συσκευασία σας είναι πιο σύντομη. Βρίσκεται στο τέλος του άρθρου 12 παράγραφος 5:

Όταν βάσει του ενωσιακού δικαίου απαιτείται οι πληροφορίες σχετικά με το συσκευασμένο προϊόν να παρέχονται μέσω φορέα δεδομένων, χρησιμοποιείται ενιαίος φορέας δεδομένων για την παροχή των πληροφοριών που απαιτούνται για το συσκευασμένο προϊόν και για τη συσκευασία, με τα δύο είδη πληροφοριών να είναι ευκόλως διακριτά.

Με άλλα λόγια, ένας κωδικός ανά συσκευασία και όχι ένας ανά κανονισμό. Ο κανόνας ισχύει υπό όρο και ο όρος αρχίζει να πληρούται. Από τις 18 Φεβρουαρίου 2027 κάθε μπαταρία που πωλείται στην ΕΕ φέρει κωδικό QR και μετά τις μπαταρίες έρχονται οι πρώτες ομάδες προϊόντων του ESPR. Κάθε φορά που ένα από αυτά τα προϊόντα πωλείται συσκευασμένο, τα δεδομένα του προϊόντος και της συσκευασίας θα μοιράζονται έναν φορέα, οπότε αξίζει να αποφασίσετε από τώρα πού θα οδηγεί.

Ο PPWR δεν δημιουργεί διαβατήριο για τις συσκευασίες

Ο κανονισμός για τις συσκευασίες δεν χρησιμοποιεί την έκφραση «ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος» σε κανένα από τα άρθρα του. Για τις συσκευασίες προβλέπει άλλα εργαλεία. Ο κατασκευαστής διενεργεί την αξιολόγηση της συμμόρφωσης, τηρεί τεχνικό φάκελο σύμφωνα με το παράρτημα VII και συντάσσει δήλωση συμμόρφωσης ΕΕ βάσει του άρθρου 39, σύμφωνα με το υπόδειγμα του παραρτήματος VIII, την οποία πρέπει να επικαιροποιεί διαρκώς. Το άρθρο 15 παράγραφος 5 ζητά στη συσκευασία αριθμό τύπου, παρτίδας ή σειράς. Η παράγραφος 6 του ίδιου άρθρου ζητά το όνομα και την ταχυδρομική διεύθυνση του κατασκευαστή πάνω στη συσκευασία ή σε κωδικό QR ή άλλο φορέα δεδομένων.

Όλα αυτά ισχύουν από τις 12 Αυγούστου 2026 και κανένα δεν είναι διαβατήριο. Αν διαβάσετε ότι ο PPWR εισάγει «διαβατήριο συσκευασίας» από το 2027 ή το 2028, ο ισχυρισμός δεν στηρίζεται στο κείμενο του κανονισμού.

Αξίζει επίσης να ελέγξετε ποιος είναι τελικά ο κατασκευαστής. Κατά το άρθρο 3 σημείο 13, είναι «κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που κατασκευάζει συσκευασία ή συσκευασμένο προϊόν». Κατά κανόνα, μια εταιρεία επίπλων που συσκευάζει μόνη της τις ντουλάπες της σε χαρτόκουτα είναι κατασκευαστής αυτών των κουτιών κατά τον PPWR. Εκείνη, και όχι ο προμηθευτής των κουτιών, συντάσσει τη δήλωση συμμόρφωσης και, σύμφωνα με το άρθρο 39 παράγραφος 4, αναλαμβάνει την ευθύνη για τη συμμόρφωση της συσκευασίας.

Πού παραπέμπει ο PPWR στο διαβατήριο προϊόντος

Η σύνδεση της συσκευασίας με το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 70 του κανονισμού (ΕΕ) 2025/40. Ξεκινά με τη φράση «Δεν θα πρέπει να υπάρχουν πολλαπλές ετικέτες στη συσκευασία» και συνεχίζει: «Ειδικότερα, όταν το συσκευασμένο προϊόν καλύπτεται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1781 ή άλλες νομοθετικές πράξεις της Ένωσης βάσει των οποίων απαιτείται ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος, το εν λόγω ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος θα πρέπει να χρησιμοποιείται και για την παροχή των σχετικών πληροφοριών βάσει του παρόντος κανονισμού.»

Οι αιτιολογικές σκέψεις εξηγούν τον κανονισμό, αλλά από μόνες τους δεν είναι δεσμευτικές. Δεσμευτική είναι η πρόταση για τον ενιαίο φορέα δεδομένων στο άρθρο 12 παράγραφος 5. Η αιτιολογική σκέψη 70 δείχνει πώς φαντάστηκε ο νομοθέτης την εφαρμογή της στην πράξη: οι πληροφορίες της συσκευασίας βρίσκονται μέσα στο διαβατήριο του προϊόντος, πίσω από τον ίδιο κωδικό.

Δύο ακόμη διατάξεις ορίζουν πώς πρέπει να λειτουργεί ένας τέτοιος κοινός κωδικός. Σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 5, οι πληροφορίες των ετικετών που παρέχονται ηλεκτρονικά δεν εμφανίζονται μαζί με πληροφορίες που αφορούν τις πωλήσεις και την εμπορική προώθηση. Το άρθρο 15 παράγραφος 7 ορίζει ότι τα στοιχεία ταυτοποίησης του κατασκευαστή δεν πρέπει να αποκρύπτουν τις πληροφορίες που απαιτούν άλλες πράξεις της ΕΕ για το συσκευασμένο προϊόν ούτε να συγχέονται με αυτές. Στην οθόνη του κινητού εμείς το ερμηνεύουμε έτσι: μία σάρωση, δύο σαφώς διαχωρισμένα σύνολα δεδομένων και κανένα διαφημιστικό περιεχόμενο δίπλα στις πληροφορίες της ετικέτας.

Ποια προϊόντα θα χρειαστούν ενιαίο φορέα και από πότε

Ο κανόνας του ενιαίου φορέα στο άρθρο 12 παράγραφος 5 του PPWR ενεργοποιείται μόνο όταν άλλη πράξη της ΕΕ απαιτεί ήδη φορέα δεδομένων στο προϊόν. Η πρώτη μεγάλη ομάδα είναι οι μπαταρίες. Κατά το άρθρο 13 παράγραφος 6 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1542 για τις μπαταρίες, όλες οι μπαταρίες φέρουν κωδικό QR από τις 18 Φεβρουαρίου 2027. Για τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, τις μπαταρίες ελαφρών μέσων μεταφοράς, όπως τα ηλεκτρικά ποδήλατα και πατίνια, και τις βιομηχανικές μπαταρίες άνω των 2 kWh, ο κωδικός αυτός οδηγεί στο διαβατήριο μπαταρίας του άρθρου 77. Κατά την ερμηνεία μας, μια μπαταρία που πωλείται σε κουτί από αυτή την ημερομηνία και μετά έχει έναν κωδικό και για τους δύο κανονισμούς.

Τα προϊόντα του ESPR ακολουθούν καθώς εκδίδονται οι κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της ίδιας της Επιτροπής, η πρώτη, για τον σίδηρο και τον χάλυβα, αναμένεται στο τέλος του 2026, και θα περάσουν τουλάχιστον 18 μήνες μέχρι να γίνει υποχρεωτικό το διαβατήριο. Τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα αναμένονται το 2027 και τα έπιπλα το 2028. Πρόκειται για εκτιμώμενες ημερομηνίες, όχι οριστικές. Εκτός ESPR, τα απορρυπαντικά αποκτούν διαβατήριο το νωρίτερο από τις 23 Σεπτεμβρίου 2029 βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2026/405 και τα παιχνίδια από την 1η Αυγούστου 2030 βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2025/2509 για την ασφάλεια των παιχνιδιών.

Αν καμία πράξη της ΕΕ δεν απαιτεί φορέα δεδομένων για το προϊόν σας, το άρθρο 12 παράγραφος 5 δεν σας αφορά και ο PPWR δεν απαιτεί ακόμη κωδικό QR στη συσκευασία σας (οι επαναχρησιμοποιήσιμες συσκευασίες θα χρειαστούν έναν από το 2029). Ο κωδικός QR που αναφέρει το άρθρο 12 παράγραφος 1 είναι προαιρετικός: οι οικονομικοί φορείς «μπορούν» να τον τοποθετήσουν.

Ποια δεδομένα συσκευασίας θα βρίσκονται πίσω από τον κωδικό και από πότε

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 συμπληρώνει σταδιακά το τμήμα της συσκευασίας σε έναν κοινό κωδικό. Αυτές είναι οι ημερομηνίες που μετρούν για τον φορέα δεδομένων:

• Από τις 12 Αυγούστου 2026, το όνομα και η ταχυδρομική διεύθυνση του κατασκευαστή μπορούν να δίνονται μέσω κωδικού QR ή άλλου φορέα δεδομένων αντί να τυπώνονται στη συσκευασία (άρθρο 15 παράγραφος 6).
• Από τις 12 Φεβρουαρίου 2027, αν η συσκευασία δείχνει ότι συμμετέχετε σε πρόγραμμα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, όπως συμβαίνει με το Πράσινο Σημείο, η σήμανση αυτή επιτρέπεται μόνο μέσα σε κωδικό QR ή άλλον ανοιχτό ψηφιακό φορέα (άρθρο 12 παράγραφος 9).
• Από τις 12 Αυγούστου 2028 ή 24 μήνες μετά τις εκτελεστικές πράξεις της Επιτροπής, αν η ημερομηνία αυτή είναι μεταγενέστερη, οι συσκευασίες φέρουν εναρμονισμένη ετικέτα για τη σύνθεση των υλικών, που διευκολύνει τους καταναλωτές στη διαλογή (άρθρο 12 παράγραφος 1). Η προθεσμία για τις πράξεις ήταν η 12η Αυγούστου 2026 και δεν έχουν εκδοθεί ακόμη, οπότε η ημερομηνία μπορεί να μετατεθεί.
• Από τις 12 Φεβρουαρίου 2029 ή 30 μήνες μετά την εκτελεστική πράξη, αν η ημερομηνία αυτή είναι μεταγενέστερη, οι επαναχρησιμοποιήσιμες συσκευασίες φέρουν ετικέτα και οι περαιτέρω πληροφορίες παρέχονται μέσω κωδικού QR ή παρόμοιου φορέα (άρθρο 12 παράγραφος 2).
• Από την 1η Ιανουαρίου 2030, ή αργότερα αν καθυστερήσουν οι πράξεις της Επιτροπής, οι πλαστικές συσκευασίες πρέπει να περιέχουν ελάχιστο ποσοστό ανακυκλωμένου υλικού, για παράδειγμα 30 % για τις ευαίσθητες στην επαφή συσκευασίες από PET και 35 % για τις περισσότερες άλλες πλαστικές συσκευασίες (άρθρο 7). Οι συσκευασίες πρέπει επίσης να είναι σχεδιασμένες για ανακύκλωση και να κατατάσσονται στη βαθμίδα επιδόσεων Α, Β ή Γ, με ορισμένες εξαιρέσεις (άρθρο 6).

Κάθε βήμα προσθέτει δεδομένα στο ίδιο σημείο. Κανένα δεν χρειάζεται νέο κωδικό, αρκεί ο πρώτος να οδηγεί σε μια εγγραφή που μπορεί να εμπλουτίζεται.

Τι να ξεκαθαρίσετε πριν πάει στο τυπογραφείο δεύτερος κωδικός

Το λάθος που κοστίζει ακριβά είναι ο δεύτερος κωδικός QR: ένας για το διαβατήριο του προϊόντος και άλλος για τη συσκευασία, από διαφορετικό σύστημα, τυπωμένοι ο ένας δίπλα στον άλλον. Το άρθρο 12 παράγραφος 5 του PPWR το αποκλείει όπου πληρούται ο όρος του. Η αντικατάσταση ενός τυπωμένου κωδικού σε μια ολόκληρη σειρά προϊόντων σημαίνει νέες μακέτες, νέες εκτυπώσεις και μήνες με τις δύο εκδοχές στην αγορά.

Μέρος της προετοιμασίας μπορεί να γίνει από τώρα. Καταγράψτε τις συσκευασίες κάθε προϊόντος: υλικό, βάρος, προμηθευτή και τις αγορές όπου πωλείται. Προσδιορίστε ποιος είναι ο κατασκευαστής κατά τον PPWR για κάθε συσκευασία, γιατί εκείνος συντάσσει τη δήλωση συμμόρφωσης. Έπειτα επιλέξτε έναν κωδικό που δεν θα αλλάξει, με μόνιμο αναγνωριστικό, για παράδειγμα μια διεύθυνση GS1 Digital Link, που οδηγεί σε εγγραφή την οποία μπορείτε να επεκτείνετε με τα δεδομένα του 2028 και του 2030.

Έτσι προσεγγίζουμε τη συσκευασία με τους πελάτες μας. Τα δεδομένα της συσκευασίας μπαίνουν στο διαβατήριο του προϊόντος ως ξεχωριστό, σαφώς επισημασμένο τμήμα, πίσω από τον ίδιο μόνιμο κωδικό QR, ώστε τα δεδομένα της εναρμονισμένης ετικέτας να προστεθούν αργότερα χωρίς αλλαγή του κωδικού. Στη σελίδα DPP για συσκευασίες εξηγούμε πώς το στήνουμε μαζί σας, και στην επισκόπηση του PPWR παρακολουθούμε τις ημερομηνίες καθώς εκδίδονται οι εκτελεστικές πράξεις.

Ο PPWR δεν θα δώσει στη συσκευασία σας δικό της διαβατήριο. Αν το προϊόν σας αποκτήσει ένα, η θέση της συσκευασίας είναι μέσα σε αυτό.