EUDR στα έπιπλα: ντουλάπια στις 30 Δεκεμβρίου, καρέκλες ίσως αργότερα

Μια πολύ μικρή επιχείρηση που φτιάχνει ντουλάπες από μοριοσανίδα πρέπει να συμμορφώνεται με τον κανονισμό της ΕΕ για τα προϊόντα μηδενικής αποψίλωσης (EUDR) από τις 30 Δεκεμβρίου 2026. Μια πολύ μικρή επιχείρηση που φτιάχνει ταπετσαρισμένες καρέκλες με ξύλινο σκελετό μπορεί να έχει χρόνο έως τις 30 Ιουνίου 2027. Τη διαφορά την κάνει ο κωδικός της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (ΣΟ), όχι το μέγεθος της επιχείρησης ή το υλικό.

Η Επιτροπή απαριθμεί τρεις ημερομηνίες, ενώ οι περισσότερες περιλήψεις αναφέρουν δύο: 30 Δεκεμβρίου 2026 για τις μεγάλες και τις μεσαίες επιχειρήσεις και 30 Ιουνίου 2027 για τις μικρές και τις πολύ μικρές. Η τρίτη είναι πάλι η 30ή Δεκεμβρίου 2026, αυτή τη φορά για πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις με προϊόντα που έως τώρα καλύπτονταν από τον παλιό κανονισμό της ΕΕ για την ξυλεία. Αυτή αφορά τους κατασκευαστές επίπλων. Στις 5 Νοεμβρίου 2026 απομένουν έως τότε 55 ημέρες.

Πότε αρχίζει να εφαρμόζεται ο EUDR για τα ξύλινα ντουλάπια και τις ντουλάπες;

Για τα ξύλινα ντουλάπια και τις ντουλάπες ο EUDR εφαρμόζεται από τις 30 Δεκεμβρίου 2026, όποιο κι αν είναι το μέγεθος της επιχείρησης. Αυτό προκύπτει από το άρθρο 38 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΕ) 2025/2650. Η παράγραφος 3 μεταθέτει την ημερομηνία στις 30 Ιουνίου 2027 για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, αλλά ξεκινά με μια εξαίρεση: «Με εξαίρεση τα προϊόντα που καλύπτονται από το παράρτημα του κανονισμού (ΕΕ) 995/2010». Πρόκειται για τον παλιό κανονισμό της ΕΕ για την ξυλεία (EUTR).

Τα έπιπλα με κωδικούς 9403 30, 9403 40, 9403 50 και 9403 60 περιλαμβάνονται σε αυτό το παράρτημα, οπότε η μετάθεση δεν τα καλύπτει. Το λέει και η Επιτροπή στη σελίδα της για τον EUDR: η ημερομηνία της 30ής Δεκεμβρίου 2026 ισχύει και για τους πολύ μικρούς και μικρούς φορείς εκμετάλλευσης που καλύπτονται ήδη από τον EUTR.

Ποια προθεσμία του EUDR ισχύει για ποιον κωδικό ΣΟ;

Ο EUDR χωρίζει τα έπιπλα ανά κωδικό, οπότε το πρώτο βήμα είναι να ταξινομήσετε τη γκάμα σας κατά κωδικό. Ο παρακάτω κατάλογος ακολουθεί το παράρτημα I, όπως τροποποιήθηκε από τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2026/2102, που ισχύει από τις 18 Σεπτεμβρίου 2026.

• ex 9403 30, 40, 50 και 60 (έπιπλα από ξύλο για γραφεία, κουζίνες, υπνοδωμάτια και άλλες χρήσεις): 30 Δεκεμβρίου 2026 για όλες τις επιχειρήσεις.
• ex 9403 91 (μέρη αυτών των επίπλων): 30 Δεκεμβρίου 2026 κατά την ερμηνεία μας, με τη διευκρίνιση που ακολουθεί.
• ex 9401 31 00, 41 00, 61 00, 69 00, 80 00 και 91 90 (καθίσματα από ξύλο και μέρη καθισμάτων): 30 Ιουνίου 2027 για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, εφόσον είναι φορείς εκμετάλλευσης, 30 Δεκεμβρίου 2026 για όλες τις υπόλοιπες.
• 9404 (στρώματα και είδη κλινοστρωμνής): δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα I.
• Μεταχειρισμένα και από δεύτερο χέρι προϊόντα: εκτός πεδίου εφαρμογής για όλους αυτούς τους κωδικούς από τις 18 Σεπτεμβρίου 2026.

Ούτε τα μεταλλικά και πλαστικά έπιπλα (9403 10, 9403 20, 9403 70) περιλαμβάνονται στο παράρτημα I. Αν κατασκευάζετε και ντουλάπια και καρέκλες, ένα μέρος της γκάμας σας υπάγεται στη νωρίτερη ημερομηνία.

Διευκρίνιση για τα μέρη: το παράρτημα του EUTR αναφέρει τον παλιό κωδικό 9403 90 30, ενώ ο EUDR χρησιμοποιεί τον 9403 91. Τα εμπορεύματα είναι τα ίδια, γι’ αυτό θεωρούμε ότι ισχύει η νωρίτερη ημερομηνία, όμως η αντιστοιχία δεν είναι κατά γράμμα και μπορεί να αμφισβητηθεί. Αν κατασκευάζετε μόνο μέρη, ζητήστε νομική γνωμοδότηση.

Γιατί η ντουλάπα και η καρέκλα έχουν διαφορετικές προθεσμίες στον EUDR;

Η διαφορά ανάμεσα στην ντουλάπα και την καρέκλα οφείλεται στην ιστορία δύο κανονισμών. Ο EUTR του 2010 καλύπτει τα ξύλινα έπιπλα της κλάσης 9403, όχι όμως τα καθίσματα της κλάσης 9401. Ο EUDR του 2023 τα πρόσθεσε, και η μετάθεση για τις μικρές επιχειρήσεις δεν ισχύει για τα προϊόντα που καλύπτονταν ήδη από τον EUTR.

Επομένως δεν κρίνει το υλικό. Για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, η πολυθρόνα από μασίφ ξύλο έχει προθεσμία το 2027 και η ντουλάπα από μοριοσανίδα με επένδυση μελαμίνης το 2026.

Ποιος δικαιούται τη μετάθεση έως τις 30 Ιουνίου 2027;

Η μετάθεση του άρθρου 38 παράγραφος 3 του EUDR έχει τρεις προϋποθέσεις πέρα από τον κωδικό. Η επιχείρηση πρέπει να είναι φορέας εκμετάλλευσης, να είναι πολύ μικρή ή μικρή επιχείρηση κατά την έννοια της οδηγίας 2013/34/ΕΕ και να έχει συσταθεί ως τέτοια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Μια επιχείρηση που τότε ήταν μεσαία και στη συνέχεια συρρικνώθηκε δεν πληροί την τρίτη προϋπόθεση.

Η παράγραφος 3 αναφέρεται μόνο σε φορείς εκμετάλλευσης, και σύμφωνα με το έγγραφο καθοδήγησης της Επιτροπής οι υποχρεώσεις των κατάντη φορέων εκμετάλλευσης ισχύουν από τις 30 Δεκεμβρίου 2026. Το έγγραφο προσθέτει ότι η ξυλεία του παραρτήματος του EUTR που διατίθεται στην αγορά από εκείνη την ημερομηνία, καθώς και τα παράγωγα προϊόντα της, πρέπει να συμμορφώνονται με τον EUDR. Για τέτοια ξυλεία δεν υπάρχει μετάθεση, όποιο κι αν είναι το μέγεθος του προμηθευτή. Κατά την ερμηνεία μας, ένας κατασκευαστής καρεκλών που αγοράζει τέτοιες σανίδες μπορεί να έχει υποχρεώσεις βάσει του άρθρου 5 πριν από τον Ιούνιο του 2027, ακόμη κι αν είναι πολύ μικρή επιχείρηση. Ζητήστε νομική γνωμοδότηση για τη δική σας περίπτωση.

Φορέας εκμετάλλευσης ή κατάντη φορέας εκμετάλλευσης: από τι εξαρτάται ο όγκος της δουλειάς για τον EUDR;

Για τον κατασκευαστή επίπλων το σημαντικότερο ερώτημα στον EUDR είναι ποιον ρόλο έχει, και ο ρόλος κρίνεται χωριστά για κάθε προϊόν. Το άρθρο 2 σημείο 15β ορίζει τον κατάντη φορέα εκμετάλλευσης ως πρόσωπο που διαθέτει στην αγορά ή εξάγει σχετικά παράγωγα προϊόντα που παράγονται με τη χρήση σχετικών παράγωγων προϊόντων, «τα οποία καλύπτονται όλα από δήλωση δέουσας επιμέλειας ή από απλουστευμένη δήλωση».

Ο κατάντη φορέας εκμετάλλευσης δεν ασκεί δέουσα επιμέλεια και δεν υποβάλλει δήλωση. Συλλέγει τα στοιχεία των προμηθευτών του και των κατάντη φορέων εκμετάλλευσης και εμπόρων στους οποίους πουλά και, όταν ο προμηθευτής είναι φορέας εκμετάλλευσης, τον αριθμό αναφοράς της δήλωσης. Τα τηρεί για τουλάχιστον πέντε έτη (άρθρο 5). Αν όμως μια πρώτη ύλη από ξύλο δεν καλύπτεται από δήλωση, για παράδειγμα μια σανίδα που εισάγεται απευθείας από τρίτη χώρα, για αυτήν είστε εσείς ο φορέας εκμετάλλευσης, με δέουσα επιμέλεια, δήλωση και γεωεντοπισμό των γεωτεμαχίων.

Ο χαμηλός κίνδυνος βοηθά λιγότερο απ’ όσο φαίνεται. Όλα τα κράτη μέλη έχουν χαρακτηριστεί χαμηλού κινδύνου (εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 2025/1093). Βάσει του άρθρου 13 του EUDR, ο φορέας εκμετάλλευσης που έχει διαπιστώσει ότι όλη η πρώτη ύλη του προέρχεται από τέτοιες χώρες δεν διενεργεί εκτίμηση κινδύνου ούτε μετριασμό του κινδύνου, εκτός αν λάβει πληροφορίες για κίνδυνο μη συμμόρφωσης. Η δήλωση και ο γεωεντοπισμός παραμένουν.

Εφαρμόζεται ο EUDR σε σανίδες και έπιπλα που διατέθηκαν στην αγορά πριν από τις 30 Δεκεμβρίου 2026;

Για τα προϊόντα του παραρτήματος του EUTR, όπως τα έπιπλα της κλάσης 9403, το έγγραφο καθοδήγησης της Επιτροπής της 20ής Ιουλίου 2026 θέτει ξεχωριστούς κανόνες. Η ξυλεία που υλοτομήθηκε πριν από τις 29 Ιουνίου 2023 εξακολουθεί να υπάγεται στον EUTR, αν διατεθεί στην αγορά έως και τις 30 Δεκεμβρίου 2029. Η ξυλεία που υλοτομήθηκε από εκείνη την ημερομηνία και μετά και διατέθηκε στην αγορά πριν από τις 30 Δεκεμβρίου 2026 υπάγεται επίσης στον EUTR, μαζί με τα παράγωγα προϊόντα της. Τα παράγωγα προϊόντα εκτός του παραρτήματος του EUTR, όπως οι καρέκλες της κλάσης 9401, μένουν εκτός και των δύο κανονισμών.

Το παράδειγμα της Επιτροπής αφορά το χαρτί: ένα προϊόν που διατίθεται στην αγορά από τις 30 Δεκεμβρίου 2026 και μετά, αλλά έχει κατασκευαστεί από ξυλεία που υλοτομήθηκε και διατέθηκε στην αγορά μεταξύ της 29ης Ιουνίου 2023 και της 30ής Δεκεμβρίου 2026, συμμορφώνεται με τον EUTR και δεν χρειάζεται δήλωση δέουσας επιμέλειας. Η ίδια λογική ισχύει για ένα ντουλάπι από ξυλοπλάκες που διατέθηκαν στην αγορά πριν από τις 30 Δεκεμβρίου. Το έγγραφο καθοδήγησης όμως δεν είναι νόμος και το παράδειγμα δεν αφορά έπιπλα, γι’ αυτό φυλάξτε έγγραφα του προμηθευτή που δείχνουν πότε διατέθηκε στην αγορά κάθε παρτίδα.

Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο, ένα έπιπλο κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από υλικό που έχει ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής του και διαφορετικά θα απορριπτόταν ως απόβλητο, για παράδειγμα ξυλεία από κατεδαφισμένο σπίτι, δεν υπόκειται στον EUDR. Αυτό δεν ισχύει για υποπροϊόντα όπως τα πριονίδια και τα πλακίδια ξύλου.

Τι πρέπει να κάνουν οι κατασκευαστές επίπλων πριν από τις 30 Δεκεμβρίου 2026;

Η προετοιμασία για τον EUDR είναι κυρίως δουλειά με έγγραφα και προμηθευτές. Μια λογική σειρά είναι η εξής:

1. Ταξινομήστε τη γκάμα σας κατά κωδικό ΣΟ και σημειώστε ποια προϊόντα υπάγονται στην κλάση 9403 και ποια στην 9401.
2. Ελέγξτε αν στις 31 Δεκεμβρίου 2024 ήσασταν πολύ μικρή, μικρή ή μεσαία επιχείρηση.
3. Ρωτήστε κάθε προμηθευτή ξυλοπλακών, καπλαμά και ξύλινων εξαρτημάτων αν είναι φορέας εκμετάλλευσης και αν τα εμπορεύματά του θα καλύπτονται από δήλωση δέουσας επιμέλειας. Ο προμηθευτής που είναι φορέας εκμετάλλευσης πρέπει να σας δώσει και τον αριθμό αναφοράς.
4. Αν τα εμπορεύματα κάποιου προμηθευτή δεν θα καλύπτονται από δήλωση, προετοιμαστείτε για τον ρόλο του φορέα εκμετάλλευσης: καταχώριση στο σύστημα πληροφοριών της ΕΕ, δεδομένα γεωεντοπισμού και δήλωση.
5. Ξεχωρίστε τις παρτίδες που διατέθηκαν στην αγορά πριν από τις 30 Δεκεμβρίου 2026 και συγκεντρώστε τα έγγραφά τους.

Βοηθά ο EUDR στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για τα έπιπλα;

Ο EUDR βοηθά στο ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος για τα έπιπλα μόνο εν μέρει. Τα δεδομένα για την προέλευση της ξυλείας (χώρα, γεωεντοπισμός, προμηθευτής) μάλλον θα χρειαστούν και στο διαβατήριο, για το οποίο η κατ’ εξουσιοδότηση πράξη βάσει του ESPR αναμένεται ενδεικτικά το 2028.

Ο EUDR όμως καλύπτει μόνο την προέλευση. Η ανθεκτικότητα, η επισκευή, η ανακύκλωση και οι ουσίες στα υλικά παραμένουν ξεχωριστή δουλειά. Πώς μοιάζουν τέτοια δεδομένα θα το δείτε στο υπόδειγμα διαβατηρίου καναπέ, και τι έρχεται για τον κλάδο στη σελίδα DPP για τη βιομηχανία επίπλων. Για τα αρχεία της αλυσίδας εφοδιασμού δείτε και τη σελίδα για την ιχνηλασιμότητα.